آناتومی دندان: ساختار دهان را بهتر بشناسید

آناتومی دندان

آیا تا به حال فکر کرده اید که آناتومی دندان چیست وهر دندان از چند قسمت مختلف تشکیل شده است؟ هر قسمت از دندان عملکردها و خواص منحصر به فرد خود دارد. بخش‌های اصلی دندان را می توان شامل مینا، عاج، سمنتوم (بافت استخوانی اطراف ریشه دندان)، ریشه‌ها و کانال‌های ریشه دندان دسته بندی کرد.

دندان های آسیب دیده، به ویژه دندان هایی با مینای ترک خورده یا فرسوده، بسیار مستعد پوسیدگی هستند. بیماری پیشرفته لثه، یکی دیگر از بیماری های دهان و دندان است که سلامت دندان ها را تهدید می کند، به دندان آسیب می رساند و می تواند باعث از دست دادن دندان شود. شناخت کافی از آناتومی دندان و مراحل مورد نیاز برای حفظ سلامت دندان ها از اجزای مهم آموزش بهداشت دهان و دندان برای شما و خانواده شما است.

آناتومی دندان ها از لایه های مختلفی از قسمت بیرون به طرف داخل تشکیل شده است. این لایه ها از سمت بیرونی به سمت داخلی هستند. این ساخنار از قسمت های مختلف مانند مینای دندان، عاج و پالپ و لایه سیمان روی سطح ریشه تشکیل شده است. این لایه ها حاوی مقدار مختلفی از مواد آلی و معدنی هستند.  قسمت های سخت دندان را مینای دندان، عاج و لایه های سمنتوم تشکیل می دهد. پالپ قسمت های نرم دندان را تشکیل می دهد. پالپ در داخلی ترین قسمت آناتومی دندان قرار دارد.

 

آناتومی دندان

آناتومی دندان: مینای دندان چیست؟

دندان های ما در طول روز در معرض بسیاری از غذاها و عوامل خارجی قرار می گیرند. مینای دندان از دندان در برابر این عوامل محافظت می کند و از رسیدن عوامل مضر به لایه های داخلی جلوگیری می کند. مینای دندان یک محافظ قوی است که قسمت خارجی دندان را احاطه کرده است. از مواد معدنی قدرتمندی از جمله فسفات کلسیم تشکیل شده است. مینای دندان سخت ترین ماده در بدن انسان است و مینای دندان در برابر باکتری ها و پوسیدگی مقاومت می کند.

مینای دندان به دلیل ترکیبات معدنی منحصر به فرد خود، رنگ شفافی دارد. خوشبختانه مینای دندان قابل درمام است. فلوراید تراپی ، به رفع کمبود مینای دندان و بازسازی آن کمک می کند. در خانه، والدین می توانند با استفاده از خمیردندان های حاوی فلوراید به تقویت مینای دندان کمک کنند. دندانپزشکان درمان های ویژه ای را در پیشگیری از تخریب مینای دندان  انجام می دهند که به عنوان فلورایدتراپی شناخته می شود. این روش درمانی برای کودکان استفاده می شود تا دندان هایشان محکم و عاری از پوسیدگی باشد.

آناتومی دندان: عاج دندان

عاج در زیر سطح مینای دندان و زیر سمنتومی که در امتداد ریشه دندان تشکیل می شود، قرار دارد. عاج که از ماده و بافت سلولی زنده ساخته شده است، ساختاری داد که اکثر بافت دندان را تشکیل می دهد. عاج یک ماده استخوان مانند است که حاوی لوله های میکروسکوپی است. عاج دندان در مقابل باکتری هایی که باعث ایجاد پوسیدگی و حساسیت دندان می شوند، بسیار حساس است.

آناتومی دندان: سمنتوم

سمنتوم پوششی است که ریشه دندان ها را احاطه کرده و شبیه مینای دندان است اما نرم تر است. سمنتوم با چسبیدن به الیافی که دندان را به استخوان فک متصل می کند به ثبات ریشه و دندان کمک می کند.

آناتومی دندان: ریشه دندان

همانطور که ریشه های یک درخت با لنگر انداختن آن به زمین ، به ثابت ماندن آن کمک می کند، ریشه دندان نیز آن را به استخوان فک متصل می کند. این به دندان ها اجازه می دهد تا در برابر نیروی گاز گرفتن و جویدن مقاومت کنند.

بنا بر گفته آکادمی پریودنتولوژی آمریکا، یک تهدید مهم برای سلامت ریشه دندان ها، بیماری پریودنتال است. این بیماری دهان و دندان توسط باکتری های موجود در پلاک دندان ایجاد می شود که به بافت لثه و استخوان فک حمله می کند و در نتیجه دندان یا استخوانی که دندان ها را در جای خود نگه می دارد از بین می رود. ریشه دندان جزء جدایی ناپذیر حفظ سلامت دندان است. حتی کودکان نیز ممکن است به بیماری های لثه مبتلا شوند.

حفظ بهداشت دهان و دندان ، از جمله نخ دندان کشیدن و مسواک زدن ، یک راه حل بسیار آسان برای حفظ سلامت دهان و دندان در خانه است. تمیز کردن منظم دندان ها همچنین برای محافظت در مقابل تارتار و بیماری لثه تاثیر گذار است.

آناتومی دندان: کانال ریشه و پالپ دندان

کانال ریشه یا پالپ در یک محفظه توخالی در داخل دندان قرار دارد. یک دندان ممکن است یک ریشه و برخی از دندان ها دو یا سه ریشه داشته باشند. کانال ریشه حاوی پالپ و ریشه دندان است. این ناحیه از دندان بسیار حساس است و وظیفه آن تامین جریان خون و مواد مغذی مورد نیاز برای زنده نگه داشتن دندان است. هنگامی که این ناحیه در اثر پوسیدگی و ترومای شدید آسیب دیده یا عفونت کند، درمان عصب کشی یا کانال ریشه اغلب برای جلوگیری از کشیدن دندان ضروری است.

چند نوع دندان وجود دارد؟

هر دندان عملکرد منحصر به فرد خود دارد:

  1. دندان های ثنایا : دندان های جلویی تیز (چهار دندان بالا و چهار دندان پایین) که برای برش غذا استفاده می شود.
  2. دندان نیش : این دندان ها نوک تیز دارند و برای برش مواد غذایی استفاده می شوند.
  3. دندان های مولر: این دندان ها دارای دو برآمدگی روی سطوح جونده هستند. .برای ساییدن مواد غذایی این دندان ها مورد استفاده قرار می گیرد.
  4. دندان آسیاب : برای آسیاب کردن غذا استفاده می شود. برجستگی های متعددی روی سطح جونده دندان وجود دارد.

چند تا دندان داریم؟

آیا تا به حال فکر کرده اید که ما چند دندان داریم؟ پاسخ به این سوال به عوامل زیادی از جمله سن بستگی دارد. کودکان و بزرگسالان تعداد دندان متفاوتی دارند. پس کودکان چند دندان دارند؟

 

4

دندان شیری

وقتی نوزادان به 6 ماهگی می رسند، دندان هایشان شروع به رویش می کند. این دندان ها دندان های موقتی هستند و به مرور زمان می افتند. بیشتر افراد از این دندان ها به عنوان دندان های شیری یاد می کنند.

در کل کودکان 20 دندان شیری دارند که 10 دندان در فک بالا و 10 دندان در فک پایین است. این دندان ها فضای مناسب برای رشد دندان های دائمی نگه می دارند که به جای دندان های شیری رویش می کنند. به دلیل این که دندان شیری در نهایت می افتد، نباید فکر کنید که نسبت به دندان های دائمی نیاز به نگهداری کمتری دارند.

عادات غذایی سالم و مسواک زدن باید بلافاصله پس از شروع به رویش دندان های کودک ایجاد شود. در حدود شش سالگی، اکثر کودکان شروع به ریختن دندان های شیری خود می کنند و بعداً دندان های جدید بزرگسال جایگزین این دندان ها می شوند. این روند می تواند تا سال های اول نوجوانی ادامه داشته باشد.

دندان های دائمی

بزرگسالان بیشتر از کودکان دندان دارند و بیشتر بزرگسالان در مجموع 32 دندان دارند. از این میان 8 دندان ثنایا، 4 دندان نیش، 8 دندان مولر و 12 دندان آسیاب وجود دارد که 4 عدد آن دندان عقل است. اکثر افراد تا زمانی که به سن بلوغ می رسند تمام دندان های دائمی آنها کاملا رشد کرده است. برای جلوگیری از برخی مسائل ارتودنسی کشیدن دندان عقل توسط دندانپزشک توصیه می شود زیرا ممکن است فضای کافی برای رشد این دندان ها وجود نداشته باشد. این محدودیت در فضا می تواند باعث ناهماهنگی در رشد دیگر دندان ها شود.

کلا چند دندان داریم؟ به طور معمول کودکان 20 دندان و بزرگسالان 32 دندان دارند (اگر دندان عقل کشیده شده باشند 28 دندان). و تک تک دندان ها به توجه شما نیاز دارند.

غدد بزاقی: چگونه از سلامت دهان و دندان شما محافظت می کنند

یکی از نادیده گرفته‌ ترین بخش ‌های دستگاه گوارش شما احتمالاً غدد بزاقی هستند، اما این غدد نقش بسیار مهمی در سلامت دهان و دندان شما دارند.

غدد بزاقی چه وظایفی دارند؟

بزاق از سه غده اصلی واقع در کام، گونه و کف دهان خارج می شود. بزاق ترشح شده در واقع مایعی پر از مواد معدنی است که به کاهش سطح اسید در دهان شما کمک می کند، فرآیندی که از فرسایش مینای دندان و در نهایت ایجاد پوسیدگی جلوگیری می کند.

بافت لغزنده بزاق به روان شدن غذا در حین جویدن آن در دهان کمک می کند، بنابراین به راحتی می تواند از مری به معده منتقل شود. بزاق همچنین حاوی آنزیم هایی است که به هضم زودتر غذا کمک می کند.

 

2

غدد بزاقی در دهان در کجا قرار دارند؟

سه غده بزاقی اصلی در هر طرف دهان وجود دارد:

  1. غده پاروتید در بالای گونه شما قرار دارد و غده ای است که معمولاً تحت تأثیر اوریون قرار می گیرد که امروزه بیشتر کودکان در مقابل آن واکسینه شده اند. بزاق از غده پاروتید درست از قسمت بالای دندان های آسیاب بالایی شما خارج می شود.
  2. غده فک پایین در امتداد دندان های پایینی در استخوان فک قرار دارد. این غده بزاق را در ناحیه زیر زبانی شما ترشح می کند.
  3. غده زیر زبانی در زیر نوک زبان شما قرار دارد. همچنین بزاق را درست در جلوی سطح زیرین زبان شما ترشح می کند.

چرا غدد بزاقی اهمیت بسیار زیادی دارند ؟

کمبود ترشح بزاق منجر به وضعیتی به نام خشکی دهان می شود که می تواند باعث افزایش پوسیدگی دندان، بوی بد دهان و حتی مشکلات گوارشی به دلیل عدم هضم و کنترل اسید شود. به دلیل این که غدد بزاقی از طریق سوراخ کوچکی در انتهای مجرای (لوله) بزاقی ترشح می شوند، گاهی اوقات این مسیرها مسدود یا ملتهب می شود و باعث می شوند بزاق کمتری در دهان گردش کند.

به یاد داشته باشید که مصرف برخی از داروها همچنین می توانند ترشح بزاق را کاهش دهد. خوشبختانه، دندانپزشک شما می تواند دارویی برای کاهش این علائم تجویز کند. شما می توانید با شروع روند درمان از فرسایش مینای دندان و حساسیت دندان که ممکن است در هنگام کاهش سطح بزاق رخ دهد، جلوگیری کنید. همچنین، دندانپزشک و پزشک شما ممکن است داروهای مصرفی شما را بررسی کنند تا ببینند آیا جایگزینی برای کاهش اثرات خشکی دهان وجود دارد یا خیر.

یادگیری اصول آناتومی دندان به شما کمک می کند تا درک کنید که شرایط سلامت دهان و دندان شما چگونه تغییر می کند. با استفاده از این اطلاعات می توانید عادات بهداشت دهان و دندان مناسب را به فرزندان خود بیاموزید. آموزش ساختار بیولوژیکی منحصر به فرد دندان ها برای کودکان می تواند روشی سرگرم کننده و سازنده برای معرفی مفاهیم بهداشت دهان و دندان به فرزندان شما باشد.

درباره نویسنده

شاید دوست داشته باشید