کشیدن دندان؛ مراقبت‌ها، دندان عقل و زمان مناسب ایمپلنت

کشیدن دندان زمانی انجام می‌شود که دندان به‌طور قابل‌اعتماد قابل ترمیم نباشد یا باقی ماندن آن برای سلامت دهان مشکل ایجاد کند. پوسیدگی شدید، شکستگی غیرقابل‌ترمیم، عفونت، بیماری پیشرفته لثه، دندان نهفته و برخی کیست‌ها از دلایلی هستند که ممکن است به خارج کردن دندان نیاز داشته باشند.

تصمیم برای کشیدن دندان پس از معاینه، بررسی وضعیت لثه و ارزیابی عکس دندان گرفته می‌شود. در بسیاری از موارد، حفظ دندان طبیعی اولویت دارد و پیش از کشیدن، گزینه‌هایی مانند درمان ریشه یا بازسازی دندان بررسی می‌شوند.

کشیدن دندان عقل چه زمانی لازم است؟

دندان عقل در صورت ایجاد درد، عفونت مکرر، پوسیدگی، آسیب به دندان مجاور، تشکیل کیست یا نداشتن فضای کافی برای رویش ممکن است نیاز به خارج شدن داشته باشد. نهفته یا نیمه‌نهفته بودن دندان عقل نیز باید با معاینه و تصویربرداری ارزیابی شود.

همه دندان‌های عقل الزاماً نیاز به کشیدن ندارند. اگر دندان سالم، قابل تمیز کردن و بدون مشکل باشد، متخصص ممکن است فقط پیگیری دوره‌ای را توصیه کند. نوع جراحی به شکل ریشه، زاویه دندان و نزدیکی آن به عصب یا ساختارهای اطراف بستگی دارد.

کشیدن دندان عقل با بیهوشی یا در خواب

بیشتر موارد کشیدن دندان عقل با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود؛ در این روش بیمار بیدار است، اما دردی احساس نمی‌کند. در بعضی بیماران، آرام‌بخشی یا سدیشن می‌تواند اضطراب و آگاهی از روند درمان را کاهش دهد.

اصطلاح «کشیدن دندان در خواب» ممکن است به آرام‌بخشی عمیق یا بیهوشی عمومی اشاره داشته باشد. این روش برای همه افراد لازم یا مناسب نیست و باید با بررسی سوابق پزشکی، داروهای مصرفی، حساسیت‌ها و وضعیت تنفسی بیمار انتخاب شود. انجام آن نیز به تجهیزات پایش علائم حیاتی و حضور تیم درمانی واجد صلاحیت نیاز دارد.

اگر برای درمان از آرام‌بخشی یا بیهوشی استفاده شود، بیمار باید دستورهای مربوط به ناشتا بودن، مصرف داروها و همراه داشتن یک فرد مسئول را جدی بگیرد و پس از درمان رانندگی نکند.

کشیدن دندان کیست‌دار

وجود کیست در اطراف دندان به معنای آن نیست که در همه موارد فقط باید دندان کشیده شود. بسته به محل و اندازه ضایعه و امکان حفظ دندان، درمان می‌تواند شامل درمان ریشه، جراحی ضایعه، خارج کردن دندان یا ترکیبی از این روش‌ها باشد.

برای بررسی دقیق کیست ممکن است تصویربرداری پانورامیک یا تصویربرداری سه‌بعدی لازم باشد. در برخی موارد، بافت خارج‌شده برای بررسی آزمایشگاهی ارسال می‌شود. درمان خودسرانه عفونت یا به تأخیر انداختن بررسی تورم فک توصیه نمی‌شود.

بعد از کشیدن دندان چای بخوریم؟

در ساعات ابتدایی پس از کشیدن دندان، بهتر است نوشیدنی داغ مانند چای داغ مصرف نشود؛ گرما می‌تواند خونریزی را بیشتر کند و مکیدن یا استفاده از نی ممکن است لخته خون را جابه‌جا کند. پس از کنترل خونریزی، مصرف نوشیدنی خنک یا ولرم، بدون نی و با احتیاط، معمولاً انتخاب مناسب‌تری است.

تا زمانی که اثر بی‌حسی از بین نرفته است، در خوردن و نوشیدن احتیاط کنید تا لب، زبان یا گونه را گاز نگیرید. درباره زمان دقیق شروع غذا و نوشیدنی، دستور دندانپزشک و نوع جراحی انجام‌شده اولویت دارد.

چه مدت بعد از کشیدن دندان باید ایمپلنت کرد؟

زمان کاشت ایمپلنت برای همه بیماران یکسان نیست. در برخی شرایط، اگر عفونت فعال وجود نداشته باشد و حجم و کیفیت استخوان مناسب باشد، ایمپلنت می‌تواند هم‌زمان با کشیدن دندان قرار داده شود.

در موارد دیگر، ابتدا باید بافت نرم ترمیم شود یا فرصت کافی برای شکل‌گیری استخوان در نظر گرفته شود. گاهی ایمپلنت پس از چند هفته و در برخی شرایط پس از چند ماه انجام می‌شود. اگر تحلیل استخوان وجود داشته باشد، ممکن است پیش از ایمپلنت به پیوند استخوان یا درمان‌های تکمیلی نیاز باشد.

تصمیم نهایی به محل دندان، وجود یا نبود، وضعیت استخوان، سلامت لثه، شرایط عمومی بیمار و نتیجه تصویربرداری بستگی دارد. بنابراین تعیین زمان ایمپلنت بدون معاینه و بررسی عکس دقیق ممکن نیست.

مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان

• گاز استریل را طبق دستور دندانپزشک با فشار ملایم در محل نگه دارید.
• در ۲۴ ساعت اول از تف کردن شدید و شست‌وشوی شدید دهان خودداری کنید.
• نوشیدنی‌های داغ، سیگار، قلیان و استفاده از نی را کنار بگذارید.
• تا از بین رفتن اثر بی‌حسی، غذا را با احتیاط مصرف کنید.
• برای کاهش تورم، کمپرس سرد را در فواصل کوتاه و طبق توصیه درمانگر استفاده کنید.
• داروها را فقط طبق نسخه مصرف کنید و داروی تجویزشده را خودسرانه قطع یا جایگزین نکنید.
• دندان‌ها را تمیز کنید، اما در روز اول به محل زخم فشار مستقیم وارد نکنید.
• از فعالیت شدید ورزشی در ساعات اولیه، مطابق دستور دندانپزشک، پرهیز کنید.
• در صورت تجویز، پس از گذشت زمان لازم شست‌وشوی ملایم را انجام دهید.

علائم هشدار پس از کشیدن دندان

کمی درد، تورم و خونابه در ساعات ابتدایی می‌تواند طبیعی باشد؛ اما خونریزی کنترل‌نشدنی، تب، تورم رو به افزایش، ترشح بدبو، درد شدید یا بدترشونده پس از چند روز، بی‌حسی طولانی‌مدت و مشکل در بلع یا تنفس نیاز به تماس سریع با کلینیک یا مراجعه فوری دارد.

درد شدید که معمولاً دو تا چند روز پس از کشیدن دندان بیشتر می‌شود می‌تواند با خارج شدن لخته خون و خشکی حفره مرتبط باشد. در این شرایط از دست‌کاری محل زخم خودداری کنید و برای بررسی به دندانپزشک مراجعه کنید.

مطالب این دسته برای آشنایی عمومی با کشیدن دندان و مراقبت‌های پس از آن تهیه شده‌اند و جایگزین معاینه یا دستور اختصاصی دندانپزشک نیستند. روش درمان، نوع بی‌حسی و زمان ایمپلنت پس از بررسی شرایط هر بیمار مشخص می‌شود.