ارتودنسی دندان؛ روش‌ها، مدت درمان و سن مناسب

ارتودنسی دندان شاخه‌ای از دندانپزشکی است که به تشخیص و درمان نامرتبی دندان‌ها و برخی ناهنجاری‌های فک و بایت می‌پردازد. ازدحام دندان‌ها، فاصله میان دندان‌ها و قرار نگرفتن صحیح فک‌ها روی یکدیگر از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است به ارزیابی ارتودنسی نیاز داشته باشند.

انتخاب روش درمان برای همه افراد یکسان نیست. متخصص ارتودنسی پس از معاینه دندان‌ها، لثه، فک و نحوه بسته شدن دهان، روش متناسب با شرایط بیمار را پیشنهاد می‌کند.

ارتودنسی دندان چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان ارتودنسی به شدت نامرتبی دندان‌ها، نوع ناهنجاری فک و بایت، روش درمان، سن بیمار، سلامت دهان و میزان همکاری او بستگی دارد. درمان با بریس ثابت در بسیاری از بیماران حدود یک تا دو سال طول می‌کشد؛ بااین‌حال ممکن است مدت درمان برای هر فرد کوتاه‌تر یا طولانی‌تر باشد.

حضور منظم در جلسات تنظیم دستگاه، رعایت بهداشت دهان، استفاده صحیح از کش‌ها یا الاینرها و جلوگیری از آسیب دیدن وسایل ارتودنسی، بر روند درمان اثر می‌گذارد. پس از پایان مرحله فعال درمان نیز معمولاً استفاده از نگهدارنده یا ریتینر برای حفظ موقعیت جدید دندان‌ها ضروری است.

ارتودنسی دندان نامرئی چیست؟

اصطلاح ارتودنسی نامرئی معمولاً برای الاینرهای شفاف و گاهی براکت‌های سرامیکی یا روش‌های کمتر قابل مشاهده به کار می‌رود. الاینر شفاف وسیله‌ای متحرک است که باید مطابق برنامه متخصص و در بیشتر ساعات شبانه‌روز استفاده شود.

الاینرهای شفاف برای بسیاری از مشکلات ارتودنسی قابل استفاده هستند، اما برای همه بیماران مناسب نیستند. نوع و پیچیدگی ناهنجاری، وضعیت فک و میزان همکاری بیمار مشخص می‌کند که الاینر شفاف، براکت ثابت یا روش دیگری انتخاب شود.

سن مناسب ارتودنسی چه زمانی است؟

سن مناسب شروع درمان برای همه کودکان و بزرگسالان یکسان نیست. توصیه می‌شود نخستین ارزیابی ارتودنسی کودک حداکثر تا حدود هفت‌سالگی انجام شود؛ زیرا در این سن دندان‌های شیری و دائمی هم‌زمان در دهان حضور دارند و روند رشد فک و رویش دندان‌ها بهتر قابل بررسی است.

ارزیابی در این سن به معنای شروع فوری درمان نیست. ممکن است متخصص فقط رشد فک و رویش دندان‌ها را در فاصله‌های مشخص پایش کند. در برخی مشکلات نیز درمان زودهنگام می‌تواند برای هدایت رشد یا جلوگیری از پیچیده‌تر شدن ناهنجاری پیشنهاد شود.

ارتودنسی اطفال چه تفاوتی دارد؟

ارتودنسی اطفال با بررسی رشد فک، فضای لازم برای رویش دندان‌های دائمی، وضعیت دندان‌های نهفته یا دیررویش و نحوه قرارگیری فک‌ها روی یکدیگر همراه است. عادت‌هایی مانند مکیدن انگشت نیز ممکن است در معاینه بررسی شوند.

درمان زودهنگام برای همه کودکان ضروری نیست. تصمیم‌گیری درباره زمان شروع درمان باید براساس معاینه و تشخیص متخصص انجام شود، نه فقط سن تقویمی کودک یا نامرتب دیده شدن دندان‌ها.

رنگ ارتودنسی چگونه انتخاب می‌شود؟

در برخی بریس‌های ثابت فلزی، کش‌های کوچکی برای نگه داشتن سیم روی براکت‌ها استفاده می‌شوند که می‌توانند رنگی باشند. امکان انتخاب رنگ و زمان تعویض آن به نوع براکت و برنامه درمانی کلینیک بستگی دارد.

این کش‌های رنگی با کش‌های بین‌فکی که برای اصلاح نحوه قرارگیری فک‌ها تجویز می‌شوند تفاوت دارند. کش‌های درمانی باید دقیقاً مطابق دستور متخصص استفاده شوند و انتخاب یا تعویض خودسرانه آن‌ها ممکن است روند درمان را مختل کند.

مراقبت از دندان‌ها هنگام ارتودنسی

• دندان‌ها و اطراف براکت‌ها را طبق آموزش متخصص تمیز کنید.
• برای تمیز کردن فضای بین دندان‌ها و زیر سیم از ابزار مناسب استفاده کنید.
• از گاز زدن مواد بسیار سفت و خوراکی‌های چسبنده خودداری کنید.
• جلسات تنظیم و معاینه را مطابق برنامه درمان دنبال کنید.
• لق شدن براکت، بیرون زدن سیم یا شکستن دستگاه را به کلینیک اطلاع دهید.
• پس از پایان درمان، نگهدارنده را مطابق دستور متخصص استفاده کنید.

مطالب این دسته برای آشنایی عمومی با ارتودنسی دندان تهیه شده‌اند و جایگزین معاینه و طرح درمان اختصاصی نیستند. روش مناسب، مدت درمان و زمان شروع آن پس از ارزیابی متخصص مشخص می‌شود.